| |
ZAMAN
DÜZENLEME VE PLANLI ÇALIŞMA
Çaba, enerji ve zamanı en ekonomik şekilde
kullanmak istiyorsak bir programa bağlanmalıyız. Zamanı
boşa geçirmek, yaşamı boşa geçirmektir. Ve boşa geçen
zaman asla telafi edilemez.
Bazı öğrenciler için özellikle derslerin başlangıcında
çalışmaya düzenli bir biçimde yoğunlaşma zor gelir.
Bu zorluk genellikle uzun süreli planlama ve çalışma
programının yokluğundan kaynaklanır. Öğrenciler zamanlarını
planlamayı ve bunu yazılı hale getirmeyi önemli bulmazlar.
Oysa yapılan çalışmalar derslerdeki başarı ile gerçekçi
planlama arasında önemli ilişki olduğunu ortaya koymaktadır.
Aşağıda verilen durumlar bir çoğumuza
tanıdık gelebilir;
- Arkadaşlarınız birlikte sinemaya gitmeyi önerdi.
Bu filmi görmeyi çok istiyordunuz fakat ödevinizi
bitirmek zorundasınız.
- Önemli bir sınavdan önceki gece. Çalışmaya başlamanız
gerek ama okunacak çok yer var. Zaman yeterli değil.
Tüm zamanınızın nereye gittiğini merak ediyor musunuz
? Çalışmalar ve ödevler son anda mı kalıyor ? Sınavdan
veya ödev teslim tarihinden önce kendinizi baskı altında
hissediyor musunuz ? Zamanınızı kontrol etmek ister
misiniz ?
Zamanı iyi planlamak sizin elinizdedir. Zamanı akıllıca
kullanmak sizi daha başarılı kılacak ve düşündüğünüzden
daha fazla zaman yapmak istedikleriniz için size kalacaktır.
O halde zamanı planlamayı öğrenin ve bunu uygulamak
için istekli ve sabırlı olun. Unutmayın eski alışkanlıklardan
kurtulmak zaman alır ve palanlı yaşamak başlangıçta
çok zor gelebilir. Bu nedenle kendinizi zorlamanız gerekir.
Katlanacağınız kısa süreli sıkıntı daha sonra sizi mutlu
ve başarılı yıllara götürecektir.
Öğrenciler çalışma planı hazırlamadan önce ders çalışma
süresi, çalışılması gerekli dersler v.b. konularda öğrenme
ilkelerini bilmek zorundadır. Bu ilkeler;
- Çalışma planı hazırlarken hangi dersin hangi
saatte çalışılacağı karalaştırılmalıdır.
Zor yada ağır öğrenilen dersler için en verimli
saatlerin ayrılması uygundur. Zihnin uyanık ve çanlı,
konsantrasyonun en yüksek olduğu zamanlar en verimli
saatlerdir. Çalışma için en verimli ve canlı, konsantrasyonun
en yüksek olduğu zamanlar en verimli saatlerdir.
Çalışma için en verimli saat bireylere göre değişebilir.
(sabah erken, okul dönüşü, akşam yemeğinden sonra
vb. ) Öğrenci bir hafta kendini gözleyerek en verimli
saatleri saptayabilir. Genel olarak bedenin dinlenmiş
ve zihnin öğrenmeye açık olduğu saatler verimli
kabul edilmektedir. Günün sonuna daha mekanik ve
rutin işler bırakılabilir. Bu tür etkinlikler fazla
yoğunlaşmayı gerektirmez ve birey yorulunca bırakabilir.
- Çalışma planında her derse belirli bir süre
ayrılmalıdır.
Bu süre dersin zor yada kolay oluşuna, çalışılacak
konunun uzunluğu veya kısalığına, öğrencinin konu
ile ilgili ön bilgisine ve çalışma yöntemine (okuma,yazma,yineleme)
göre değişir. Genellikle bir saatlik dersin ödev
ve çalışılması için iki-üç saat ayrılması önerilir.
Öğrenci planı uyguladığı ilk haftayı deneme haftası
olarak görmeli ve çalışmayı planladığı dersin başlangıç
ve bitiş saatlerini kaydetmelidir. Böylece hangi
derse ne kadar sürede çalışıldığı saptanacaktır.
- Çalışma sürelerinin çalışma planında aynı
saatlere yerleştirilmesi gerekir.
Böylece o saatlerde çalışma alışkanlığı kazanılacak
ve çalışmaya dikkatin toplanması kolaylaşacaktır.
Ayrıca alışkanlık haline geldikten sonra aynı saatte
çalışılmazsa gerginlik duyulacak ve gerginlik çalışılmaya
başlandığı zaman ortadan kalkacaktır.
- Çalışma için ayrılacak zaman saptanırken
dersin sınıfta verileceği gün ve saate yakın olmasına
dikkat edilmelidir.
Dersten önce ders veya konu çalışılırsa, dersin
içeriği hakkında bilgi sahibi olunur ve dersi anlamanın
kolaylaşmasının yanı sıra anlaşılmayan noktalar
sorulabilir. Unutmanın en aza inmesi için de dersten
sonra yinelemek gerekir. Böylece hem unutma azalır
hem de dersi izleme ve öğrenme kolaylaşır.
- En verimli çalışma aralıklı çalışmadır.
Ara vermeden uzun süre çalışma kadar uzun süre
dinlenme verilerek çalışmada verimsizdir. Ara vermeden
uzun süre çalışma zihnin yorulmasına ve dikkatin
dağılmasına yol açar. Uzun süreli dinlenme ise tekrar
çalışmaya dönmeyi güçleştirir. Çalışma ve d,inlenme
süresi dersin özelliğine göre değişirse de ortalama
olarak önerilen, 40-50 dakikalık çalışmadan sonra
10 dakika dinlenmedir. Ancak matematik, fizik gibi
dersler çalışılırken problem çözmeden ara verilmemelidir.
Ayrıca her yeni konuyu çalışmaya başlamadan önce
ara verilmelidir.
- Birbirine benzeyen iki ders üst üste çalışılmamalıdır.
Örneğin psikoloji ve sosyoloji dersi yerine, tarih
ve matematik dersi arka arkaya çalışılırsa daha
iyi olur. Böylece öğrenilenler birbirine karışmayacağı
gibi sıkıcı olmasının da önüne geçilir.
- Öğrenme üzerinde en aza bozucu etki yapan
etkinlik uykudur.
Bir öğrenci yatmadan önce on dakika süreyle o gün
çalıştığı dersleri tekrarlayarak uykuya geçer ve
sabah güne bir gün önce yapmış olduğu on dakikalık
tekrarı yaparak başlarsa, çalıştıklarını daha iyi
korur.,
Verimli çalışma daha fazla disiplin ve hırsla
elde edilir. Bu demek değildir ki dinlenmek için
zaman ayrılmasın. Verimli çalışmak için dinlenmek
şarttır. Çalışma planı hazırlanırken dinlenmek
ve eğlenmek için zaman ayrılmalıdır. Eğer birey
kendini genellikle yorgun hissediyorsa bu durumun
nedenleri aranmalıdır. Havasız bir oda, ağır yemekler
ve yeterince spor yapmamak yorgunluğa neden olabilir.
Yorgunluk ve isteksizlik nedenleri bulunur ve
değiştirilebilir. Şimdi yukarıda sayılan ilkeleri
göz önüne alarak zamanın nasıl planlanacağını
inceleyelim.
Çalışma planı hazırlamadan önce öğrenci verimli
ders çalışma becerilerini kazanmalıdır. Verimli
ders çalışma alışkanlıklar etkili öğrenmeyi
gerçekleştirmenin yanı sıra zamanın en verimli
kullanılmasını da sağlar. Zamanı planlamadaki
ilk adım önceliklerin saptanmasıdır. Birey önce
kendisi için neyin önemli neyin önemsiz olduğuna
karara vermeli veya yapmak istedikleri ile yapmak
zorunda olduklarını öncelik sırasına koymalıdır.
Birçok öğrenci yapmak istedikleri ve yapmak
zorunda olduklarını gerçekleştirecek zamanı
bulamaz. Sosyal yaşamın sunduğu eğlenceler ve
öğrenciliğin gerekleri arasında seçim yapmak
zorunda kalır. Örneğin, sinemaya gitmek veya
geç saatte televizyondaki bir programı izlemek,
arkadaşları ile buluşmak yapmak istedikleri,
ders çalışmak, sınavlara hazırlanmak, ödev hazırlamak
ise yapmak zorunda olduğu etkinliklerdir. Bu
seçimler öğrencilerde çatışma yaratır. Öğrenci
amaçlarına ulaşmada engellenme yaratan çatışmalardan
kurtulabilmek için önceliklerini belirlemeli
ve şu soruları yanıtlamalıdır. Benim için bu
etkinlikler içinde en önemlisi hangisidir ?
Hangi etkinliklerden vazgeçebilirim ? En az
önemli olan etkinlikler hangisidir ?
Önceliklerin net bir biçimde saptanabilmesi
için şöyle bir uygulama yapılabilir:
Yönerge: Gelecek bir hafta için planlarınızı
düşünün. Yapmak istediğiniz ve yapmak zorunda olduğunuz
etkinlikleri listeleyin.
YAPMAK İSTEDİKLERİM YAPMAK ZORUNDA OLDUKLARIM
Öncelikler belirlendikten sonra ikinci adım zamanı
analiz etme ve planlamadır. Önce bir hafta zamanın nasıl
kullanıldığı bir yere yazılmalıdır. Uyuma, yemek yeme,
arkadaşlarla söyleşi, televizyon izleme, ders çalışma
gibi... öğrenci günlük alışkanlıklarını değiştirmeden,
dürüst olarak ne yaptığını yazmalıdır. Bir haftanın
sonunda şu sorular sorulabilir.
- Zamanı geçirme şeklim beni mutlu ediyor mu ?
- Önemsiz durumlara harcadığım zaman ne kadar ? (
sokakta dolaşma, televizyon izleme gibi )
- Boşa harcanmış zaman var mı ?(Hayal kurma ve gereksiz
şeylerle ilgilenme gibi)
- Çalışma için ayırdığım zamanı gerçekten çalışma
için mi kullandım? Çalışmamı aksatan durumlar nelerdi
?
- Okul sonrası etkinliklere ve ev ödevlerine yeterli
zamanım var mıydı ?
Bu sorular yanıtlandıktan sonra etkinlikler için gerekli
süreler saptanmalıdır. Etkinlik sürelerinin belirlenmesi
için önce harcanan zaman hesaplanmalıdır. Aşağıda verilen
örnekler kullanılabilir.
Dersin Adı Haftada Gereksinilen Süre
TOPLAM SÜRE
Etkinlik Günlük Süre Haftalık Süre
Uyku
Kahvaltı
Öğle Yemeği
Akşam Yemeği
Sınıfta Geçen Zaman
Ulaşım Süresi
Kişisel Bakım
Ev ve Aile Sorumlulukları
Bu formlar kullanılarak etkinlikler için günlük ve
haftalık ne kadar zaman harcandığı ortaya çıkacaktır.
Elde edilen sonuçlar öğrencinin gerçekçi bir plan oluşturmasına
yardımcı olur. Hazırlanan planlar önce denenir ve daha
sonra gerekli düzeltmeler yapılır. Öğrencilerin derslerinde
daha başarılı olmaları ve istedikleri etkinlikleri gerçekleştirebilmeleri
için dönemlik, haftalık ve günlük plan hazırlamaları
gerekmektedir.
- Dönem Planı: Dönem planı için bir
takvim kullanılabilir ve bu takvim öğrencinin göreceği
bir yere asılır. Akademik dönem için tarihleri gösteren
bu takvim sınavları, ödev tarihlerini, toplantıları
ve bireyin gereksinim duyduğu durumları içermelidir.
Böylece birey ileride ne yapması gerektiğini bilir
ve sınava hazırlanma, ödev hazırlama gibi zorunlulukların
üst üste gelmesini ve doğacak baskıların, karışıklıkların
oluşmasını önler.
- Haftalık Plan: Bir hafta boyunca
tüm görevleri planlamak için hazırlanır. Sınav için
hazırlanma, ders kitabını okuma, çalışma, arkadaşlarla
toplanma gibi etkinlikler için zaman ayrılır. Haftalık
plan yapılırken esnek davranmalı ve çok şey yapma
planlanmalıdır. Eğer yetince dinlenilmezse planlananlar
gerçekleşmez. Birçok şeyi kötü bir biçimde yapmaktansa
birkaç şeyi iyi yapmak daha yararlıdır. Haftalık planın
gerçekçi olabilmesi için önce gözden geçirilir ve
uygulandıktan sonra değerlendirilir. Yapılan plana
muhakkak uyulmalıdır. En iyi plan bile uyulmazsa yararlı
olamaz. Plan bireyin yaşamına uygun hale gelinceye
kadar üzerinde çalışılmalıdır.
- Günlük Plan: Günlük planda şu etkinlikler
yer almalıdır.
- Uykudan kalkılana saat
- Kahvaltının bitiş saati
- Okula geliş gidiş saati
- Ulaşımda geçen süre
- Yemek için verilen aralar
- Öğrenme için ayrılan süre
- Dinlenme, gezme, spor, TV. izleme, arkadaşlarla
beraber olmak için belirlenen süre.
- Tekrar yapmak için ayrılan süreler
- Ev ödevlerine ayrılan süreler
- Uykuda geçen süre
Gece ve sabah yapılacakların listesi oluşturulmalı
ve makul sürelerle planlanmalıdır. Böylece hem çalışmak
hem de dinlenmek için zaman yetecek ve tüm gün yapmak
zorunda olunacak durumlar hakkında düşünerek zaman kaybolmayacaktır.
Bir günde yapılacak etkinlikler önce sıralanmalı ve
daha sonra önem sırasına göre sınıflandırılmalıdır.
(birinci derecede mutlaka yapılması gerekenler, ikincisi
önemli ve üçüncüsü az önemli, yani yapıl masada olur).
Böylece sınıflanan etkinlikler önem derecesine göre
günlük plana yerleştirilmelidir.
Her öğrenci günlük planını günlük plan çizelgesine
yazmalıdır. Plan yazılı olmazsa uyulması kolay olmayabilir.
Günlük plan salt çalışılacak konuları değil bir günde
yapılacak tüm etkinlikleri göstermelidir.
Hazırlanan plana her zaman uymak olanaklı olmayabilir.
Bu nedenle planda makul sarkmalar ve önceden düşünülmeyen
durumlar kaydedilmelidir. Bir süre sonra kayıtlar gözden
geçirilerek en çok zaman kaybettiren durumlar saptanmalı
ve gereken önlemler alınmalıdır.
Hazırlanan planı uygulama gerçekleşmişse kendine mutlaka
ödül verin ( sinemaya gitmek, konsere gitmek gibi )
ve gelecek haftanın programını yapın.
Hepinize hayat boyu başarı ve
kesintisiz öğrenme dileğiyle......
|
|
